Einde salderen in 2027: zeven dingen die je nu al kunt doen

Op 1 januari 2027 stopt in Nederland de salderingsregeling. Voor veel huiseigenaren met zonnepanelen is dat de grootste verandering sinds ze hun panelen kochten. Paniek is niet nodig. Je kunt veel voorbereiden zonder grote investering, en de belangrijkste stappen kosten niets. In dit artikel lees je wat er precies verandert, welke zeven stappen je nu al kunt zetten, hoe je dat in een stappenplan van een paar weken aanpakt en welke fouten je beter kunt vermijden.

Wat is salderen eigenlijk?

Salderen is het wegstrepen van de stroom die je teruglevert tegen de stroom die je van het net afneemt. Lever je in een jaar evenveel terug als je afneemt, dan betaal je in de praktijk niets voor de stroom zelf.

Daardoor maakte het tot nu toe weinig uit wanneer je je stroom gebruikte. Stroom die je op een zonnige middag terugleverde, telde gewoon mee voor de stroom die je ’s avonds afnam. Je slimme meter werkte als een gratis opslag voor een heel jaar. Juist dat verdwijnt.

Daarbij hoort een tweede begrip. Eigen verbruik is het deel van je zonnestroom dat je direct zelf gebruikt, op het moment dat je panelen het opwekken. Na 2027 is dat het belangrijkste getal om op te letten.

Wat verandert er op 1 januari 2027?

Vanaf 1 januari 2027 mag je teruggeleverde stroom niet meer wegstrepen tegen afgenomen stroom. Je betaalt voor elke kilowattuur die je van het net haalt. Voor elke kilowattuur die je teruglevert, krijg je een vergoeding van je energieleverancier.

Die vergoeding is lager dan de prijs die je zelf voor stroom betaalt. Daardoor is het verschil tussen terugleveren en zelf gebruiken groter dan ooit. Elke kilowattuur die je zelf gebruikt, hoef je niet in te kopen. Elke kilowattuur die je teruglevert, levert minder op dan hij je kost als je hem later weer terugkoopt.

Het kabinet wil met deze stap stimuleren dat huishoudens hun zelf opgewekte stroom vaker zelf gebruiken. Dat staat op de pagina van de Rijksoverheid over de salderingsregeling. Lees ook de korte uitleg op onze pagina wat verandert er in 2027.

Wat betekent het einde van salderen voor mij?

Het einde van salderen raakt je vooral als je veel stroom teruglevert. Hoe groter je installatie en hoe minder je overdag thuis verbruikt, hoe groter het effect.

Een gezin dat overdag van huis is, levert op een zonnige dag het grootste deel van zijn opwek terug. ’s Avonds koopt het die stroom weer in. Voor zo’n huishouden is het verschil het grootst. Werk je thuis, of heb je een warmtepomp of een elektrische auto, dan gebruik je al meer zelf. Ook dan is er vaak ruimte om slimmer te plannen.

Hoeveel het voor jou uitmaakt, hangt af van je panelen, je contract en je dagritme. Daarom noemen we geen bedragen. Met een paar weken meetgegevens zie je zelf hoe groot jouw teruglevering is, en op welke uren die ontstaat.

Welke zeven stappen kun je nu al zetten?

Je kunt nu al zeven stappen zetten om je voor te bereiden. De meeste kosten niets en werken meteen. Ze staan in de volgorde waarin we ze zouden aanpakken.

1. Kijk hoeveel je nu teruglevert

Op je jaarafrekening of in de app van je leverancier zie je hoeveel stroom je in een jaar hebt teruggeleverd. Dat is het deel dat na 2027 minder oplevert. Zet het naast je totale opwek, die je in de app van je omvormer vindt. Hoe groter het aandeel teruglevering, hoe meer het loont om je verbruik te verschuiven. Noteer beide getallen, zodat je over een jaar kunt vergelijken.

2. Plaats een energiemeter op je P1-poort

Met een P1-meter zie je live wanneer je stroom over hebt. Pas dan kun je gericht apparaten aanzetten. Je steekt hem zelf in de poort van je slimme meter, zonder gereedschap. Er zijn eenvoudige meters met een app, en meters die ook apparaten kunnen aansturen. Lees welke soorten er zijn in onze vergelijking van energiemeters, en hoe je de gegevens leest in eigen verbruik meten.

3. Gebruik de uitgestelde start

Bijna elke wasmachine, vaatwasser en droger heeft een uitgestelde start. Je stelt meestal in over hoeveel uur het programma moet beginnen, of hoe laat het klaar moet zijn. Let daarop: bij sommige merken kies je de eindtijd in plaats van de starttijd. Zet de machine ’s ochtends klaar en laat hem rond het middaguur beginnen. Spreid je apparaten over de middag, zodat ze niet tegelijk draaien. Zie de pagina’s over de wasmachine, de vaatwasser en de wasdroger.

4. Verschuif het warme water naar de middag

Een boilervat werkt als een warmtebatterij. Heb je een elektrische boiler of een warmtepomp met een boilervat? Laat het water dan overdag opwarmen in plaats van ’s nachts. Bij een warmtepomp vind je dat meestal in de app onder het programma voor tapwater of warm water. Bij een elektrische boiler is vaak een tijdklok of regelaar nodig, die een installateur plaatst. Lees meer over de elektrische boiler, de warmtepomp en zonnestroomboilers.

5. Lees je energiecontract opnieuw

Leveranciers gaan verschillend om met teruglevering. Sommige rekenen terugleverkosten, andere bieden een vaste of variabele vergoeding. Kijk wat jouw contract na 2027 betekent en vergelijk het met andere aanbieders. In terugleverkosten uitgelegd lees je waar je op let. Dit hangt sterk af van je situatie. Wij geven daarover geen persoonlijk financieel advies.

6. Plan op basis van het weer

Een vast schema is een goed begin, maar elke dag is anders. Op een bewolkte dag heeft het weinig zin om alles naar de middag te schuiven, op een zonnige dag juist wel. Onze gratis Zonnevenster-planner kijkt naar de weersverwachting voor jouw woonplaats en de ligging van je panelen, en geeft per uur aan wanneer je welk apparaat het best aanzet. Voor een vaste basis kun je daarnaast het dagschema gebruiken.

7. Denk pas daarna aan een batterij

Een thuisbatterij kan zinvol zijn, maar het is een grote uitgave. Begin met wat gratis is: je verbruik verschuiven. Daarna zie je met je energiemeter hoeveel stroom je nog overhoudt, en op welke momenten. Dan kun je beter beoordelen of een batterij bij je past. Lees ook meer zonnestroom zelf gebruiken zonder thuisbatterij.

Hoe pak je dit aan in een stappenplan van zes weken?

Een stappenplan helpt, omdat je zo per keer één ding verandert en ziet wat het oplevert. Dit is een voorbeeld dat je naar eigen tempo kunt aanpassen.

• Week 1: meten en noteren. Zoek je jaarlijkse teruglevering en opwek op. Bestel of plaats een P1-energiemeter. Verander nog niets aan je gewoontes, zodat je een eerlijke uitgangssituatie hebt.
• Week 2: kijken. Bekijk elke avond in de app van je meter op welke uren je stroom terugleverde. Op een zonnige dag zie je vaak een duidelijk blok rond het middaguur. Dat is jouw zonnevenster.
• Week 3: de vaatwasser. Ruim ’s avonds in, start niet, en laat hem de volgende ochtend met uitgestelde start rond 11 uur beginnen. Kijk in de app wat er gebeurt met je teruglevering.
• Week 4: de was. Plan de wasmachine en eventueel de droger op zonnige dagen in de middag, na elkaar en niet tegelijk met de vaatwasser.
• Week 5: warm water. Zet het tapwaterprogramma van je warmtepomp op de middag, of vraag je installateur naar een tijdklok of regelaar voor je boiler.
• Week 6: evalueren. Vergelijk je teruglevering op zonnige dagen met die van week 2. Beslis daarna of je verder wilt automatiseren, bijvoorbeeld met een laadpaal die zonneladen ondersteunt of een energiemanager.

Wil je meer automatiseren? In automatisch je zonne-overschot gebruiken lees je hoe je dat stap voor stap opbouwt.

Hoe ziet dat eruit in verschillende huishoudens?

Elk huishouden heeft een ander dagritme. Deze voorbeelden zijn illustratief. Ze laten zien welke keuzes je kunt maken, niet wat het precies oplevert.

Voorbeeld: tweeverdieners die overdag werken

Een stel werkt allebei buiten de deur, van ongeveer half negen tot zes uur. Overdag staat het huis leeg en levert het dak bijna alles terug. Hun grootste winst zit in apparaten die zonder toezicht kunnen draaien. ’s Ochtends voor vertrek zetten ze de vaatwasser en de wasmachine klaar met uitgestelde start: de vaatwasser begint rond 11 uur, de wasmachine rond 13 uur. Hun boiler warmt met een tijdklok alleen overdag op. Op zaterdag doen ze de was die veel tijd kost en laden ze de auto als die thuis staat. De droger gebruiken ze vooral in het weekend.

Voorbeeld: gezin met een thuiswerker

In dit gezin werkt één ouder drie dagen per week thuis. Dat maakt plannen makkelijker, omdat iemand een apparaat kan aanzetten zodra er zon is. Op thuiswerkdagen draait de was rond het middaguur, en de droger direct daarna. De vaatwasser draait na de lunch. Op zonnige dagen kijkt de thuiswerker in de app van de energiemeter of er ruimte is voor een extra wasje. De warmtepomp maakt warm water in de middag. Op dagen dat niemand thuis is, nemen de uitgestelde start en het schema het over.

Voorbeeld: huis met warmtepomp en elektrische auto

Een huishouden met een warmtepomp en een elektrische auto heeft twee grote verbruikers die veel zonnestroom kunnen opnemen. De laadpaal staat op zonneladen, zodat de auto alleen het overschot gebruikt als hij thuis staat. De warmtepomp maakt warm water in de middag en stookt in voor- en najaar iets voor op zonnige middagen. Omdat de auto veel vermogen vraagt, plannen ze de droger en de vaatwasser op andere momenten. Lees meer in warmtepomp en zonnepanelen combineren en je elektrische auto laden op zonnestroom.

Welke apparaten kun je het best als eerste aanpakken?

Begin met de apparaten die veel stroom gebruiken en die je makkelijk kunt verschuiven. Daar is het effect het grootst en de moeite het kleinst.

Meer per apparaat vind je op onze pagina per apparaat. Wil je ook koken of de airco slimmer plannen? Daar staan aparte tips.

Wat kun je per seizoen verwachten?

Het einde van salderen voel je vooral in de lente en de zomer. Dan leveren je panelen het meest, en lever je zonder aanpassingen ook het meest terug. In de winter gebruik je het grootste deel van je opwek vaak vanzelf al zelf.

• Lente: de dagen worden langer en je panelen leveren flink. Je huis vraagt nog wat warmte. Dit is een goed seizoen om je warmtepomp op zonnige middagen te laten voorstoken en het warme water naar de middag te verschuiven.
• Zomer: het zonnevenster is breed. Je kunt meerdere apparaten na elkaar plannen en de auto lang laden. Je zult op zonnige dagen ondanks alles nog stroom terugleveren. Dat is normaal.
• Herfst: het venster wordt korter. Kies per zonnige dag één of twee grote verbruikers rond het middaguur.
• Winter: je panelen leveren weinig. Plan alleen op heldere dagen iets in het zonnigste uur en verwacht weinig verschil.

Juist omdat elke dag anders is, helpt het om de dag ervoor naar de verwachting te kijken. In de planner zie je voor vandaag, morgen en overmorgen hoeveel zon er verwacht wordt en welke uren het best zijn. Lees ook zonnestroom in de winter.

Welke fouten worden vaak gemaakt?

De meeste fouten ontstaan doordat mensen te snel willen gaan of op aannames vertrouwen in plaats van op meetgegevens.

• Alles tegelijk aanzetten. Draaien wasmachine, droger en vaatwasser samen, dan vraag je vaak meer dan je dak levert. Het tekort haal je alsnog van het net. Spreid ze over de middag.
• Alleen op de klok plannen. Op een grijze dag levert je dak weinig. Kijk naar het weer of gebruik de planner.
• De ligging van je panelen vergeten. Bij panelen op het oosten of westen ligt je venster anders dan bij een zuiddak. Lees oost-west of zuid.
• Een batterij kopen voordat je meet. Zonder meetgegevens weet je niet hoeveel stroom je overhoudt. Dan is het lastig te beoordelen of een batterij bij je past.
• Grote verbruikers op een slimme stekker zetten. Boilers, laadpalen en warmtepompen horen niet op een stekker, maar op een eigen groep of relais, geplaatst door een erkend installateur.
• Comfort opofferen. Een kouder huis of een koude douche is het niet waard. Verschuif wat makkelijk kan en laat de rest zoals het is.

Welke checklist kun je afvinken?

Gebruik deze checklist om te zien hoe ver je bent. Je hoeft niet alles te doen om goed voorbereid te zijn.

• ☐ Ik weet hoeveel stroom ik per jaar teruglever en opwek.
• ☐ Er zit een energiemeter op mijn P1-poort.
• ☐ Ik weet op welke uren ik op een zonnige dag stroom overhoud.
• ☐ Mijn vaatwasser draait met uitgestelde start in de middag.
• ☐ Mijn wasmachine en droger draaien op zonnige dagen na elkaar in de middag.
• ☐ Mijn warme water wordt overdag gemaakt.
• ☐ Ik heb mijn energiecontract gecontroleerd op terugleverkosten en vergoeding.
• ☐ Ik kijk de dag ervoor naar het weer of in de planner.
• ☐ Iedereen in huis kent het schema.

Hoe zit het in België?

In België is de terugdraaiende teller voor de meeste huishoudens al verdwenen. Met een digitale meter worden afname en injectie apart gemeten. Wat je injecteert, levert een vergoeding op die lager is dan wat je voor stroom betaalt. In Vlaanderen betaal je sinds 2023 bovendien een capaciteitstarief op basis van je piekverbruik. Apparaten spreiden helpt dus twee keer. De tips in dit artikel werken daarom ook in België. Lees meer in slim zonnestroom gebruiken in België.

Waar moet je op letten bij aanbiedingen?

Laat je niet opjagen. Rond het einde van salderen zie je veel aanbiedingen voor batterijen, energiemanagers en slimme systemen. Sommige zijn nuttig, andere niet voor jouw situatie.

• Koop niets voordat je weet hoeveel je teruglevert en op welke momenten.
• Reken niet met besparingen die een verkoper belooft. Controleer ze met je eigen meetgegevens.
• Vraag bij installatiewerk altijd naar een erkend installateur en een duidelijke offerte.
• Haal je panelen niet weg. Ook zonder salderen gebruik je eigen stroom die je anders zou moeten inkopen.

Conclusie: begin nu, klein en gratis

Het einde van salderen maakt het belangrijker wanneer je je stroom gebruikt. Je hoeft daarvoor niet meteen te investeren. Meet eerst wat je teruglevert, verschuif dan je vaatwasser, wasmachine en warm water naar de middag, en maak er een vaste gewoonte van. Kijk de dag ervoor naar het weer, zodat je op zonnige dagen meer plant en op grijze dagen niets forceert. Dan ben je op 1 januari 2027 al goed voorbereid.

Begin vandaag: vul je woonplaats in de Zonnevenster-planner in en zie wanneer je morgen je apparaten het best aanzet.

Veelgestelde vragen

Bronnen

• Rijksoverheid: salderingsregeling
• Milieu Centraal: salderingsregeling
• Milieu Centraal: thuisbatterij
• Vlaanderen.be: digitale meter